Anasayfa / Bebek Ve Çocuk Sağlığı / Oyunlar & Oyuncaklar / Stres Çarkı Nedir ve Neden Tartışılıyor?
Stres Çarkı Nedir ve Neden Tartışılıyor?

Stres Çarkı Nedir ve Neden Tartışılıyor?

[Toplam:1    Ortalama:5/5]

Bu sezonun en gözde oyuncağı stres çarkları oldu. Bu oyuncağın dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu, kaygı ve otizm gibi zihinsel bozuklukların tedavisinde alternatif bir yöntem oluşturduğu söyleniyor ancak bazı ülkelerde de yasaklanmış durumda.

Stres çarkı, kullanıcının parmakları arasında döndürebildiği küçük, bilyeli bir cihaz. Çarkı döndürmek, kullanıcı incelemelerine göre keyifli bir duyusal deneyim sunuyor. Üstelik bu oyuncağı en uzun süre döndürmek için tüyoları ve insanların birbirine meydan okumalarını içeren birçok video da internette dolaşıyor.

Bu cihaz şu an piyasada, kaygı, otizm ve DEHB (dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu) hastası olan bireyler için yardımcı bir oyuncak olarak pazarlanıyor. Hatta bu çarkın patentinin sahibi olan Cppslee firması, stres çarkının daha fazla konsantrasyon sağladığını ve insanların içindeki yaratıcı dehayı ortaya çıkardığını iddia ediyor. Bilim adamları ise, bu iddiaların abartılı olduğunu söylüyor.

DEHB olan insanlarda odaklanmanın faydalarını inceleyen Central Florida Üniversitesi’nden klinik psikologu Mark Rapport “Stres çarkına benzeyen aletlerle oynamak, DEHB olan bireyler için fayda sağlamaktan çok dikkat dağıtma eğilimi gösterebilir” diyor.

Yükselen trend

Aralık 2016’dan önce Google’da stres çarkı (İngilizce: fidget spinner) kelimeleri hiç aranmamıştı. Tam olarak nasıl ortaya çıktığı bilinmeyen alet, geçtiğimiz ilkbaharda moda haline geldi. Çok geçmeden öğretmenler, sınıflarında sürekli bu oyuncakla oynayan ve hatta çarkı saplantı haline getiren öğrencilerle ilgili hayal kırıklıklarını Tvvitter’da paylaşmaya başladı.

Oyuncak ABD başta olmak üzere birçok ülkede, okullarda yasaklanıyor. ABD’nin Illinois şehrinden bir ilkokul müdürü Chicago Tribüne gazetesine verdiği röportajda, stres çarkların derslerde öğrencilerin dikkatini dağıttığını ve özel ihtiyaçları olan çocukların daha doğru oyuncak seçeneklerine yönelmesi gerektiğini söylüyor.

Ancak, bazı ebeveynleri stres çarkına farklı anlamlar da yükleyebiliyor. Blog yazarı Miriam Gvvynne, otizm hastası olan kızının, sınıf arkadaşları da onun gibi stres çarkıyla oynadığı için çok heyecanlandığını yazdı. Gvvynne, özel ihtiyaçları olan çocuğunun okul tarafından onaylanmış başka yardımcı oyuncakları olduğunu fakat bu oyuncakların kızının diğer çocuklardan farklı olduğunu düşünmesine ve dışlanmış hissetmesine neden olduğunu söylüyor.

Ancak Gvvynne’ye göre stres çarkı farklı. Hemen hemen bütün çocuklar stres çarkı ile oynamak istediği için kızının mutlu olduğunu ifade ediyor ve ekliyor: “Okullar bu oyuncağı yasaklamaya karar vererek, yıllarca sosyalleşmeye çalışan ve özel ihtiyaçları olan çocukları izole etme riski ile karşı karşıyalar.”

Peki stres çarkı faydalı mı?

Aktif olmayı gerektiren oyuncakların, ofistik çocuklara fayda sağlayabileceğine kuşku yok. Terapistler ofistik çocukları yatıştırmak için çoğunlukla dokunsal diskler, Koosh topları, oyun hamurları veya killer gibi duyusal oyuncakları öneriyor. Benzer şekilde araştırmalar aktif olmanın DEHB olan çocukların odaklanmasına da yardımcı olabileceğini gösteriyor.

Psikolog Mark Rapport ve meslektaşları, DEHB olan 8 ve 12 yaş aralığındaki çocukları inceledi. Araştırmacılar, fiziksel aktiviteye katılan çocukların, hafıza gerektiren görevlere katılan çocuklardan daha iyi performans gösterdiğini buldu. Egzersizin DEHB olan çocuklar için de faydalı olduğu böylece kanıtlandı.

Ancak Rapport “Stres çarkını özel olarak inceleyen çalışmalar olmadan, cihazların DEHB olan çocuklara yardımcı olabileceğini kesin olarak söylemek mümkün değil” diyor.

Ayrıca küçük, avuç içi oyuncakların çok umut vadetmediğini de belirtiyor. Çünkü bu tür cihazlar ciddi vücut hareketi gerektirmiyor ve çocukların odaklanmasından sorumlu frontal ve prefrontal beyin bölgelerini uyarmıyor. Üstelik bir çocuğun dikkatini dersten ve öğretmenden uzaklaştırabiliyor.

Cevapla

Yandex.Metrica
Önceki yazıyı okuyun:
Zayıflayayım Derken Depresyona Girmeyin

Tüp mide uygulamaları yapılırken hastanın şişmanlığının ruhsal sebeplerinin çok iyi anlaşılması gerektiği belirtildi. Op. Dr. İsmail Özsan, gizli depresyon sebebiyle...

Kapat